ΠΗΓΗ: "AΔΕΚΑΣΤΟΣ" στην "κυριακάτικη δημοκρατία"
Μάχη δόθηκε στην Ολομέλεια του Αρείου Πάγου την περασμένη Πέμπτη, όπου ελήφθη μία από τις κρισιμότερες αποφάσεις για την τύχη εκατοντάδων χιλιάδων δανειοληπτών, που αφορά τους τόκους των "κόκκινων" δανείων και συγκεκριμένα τον τρόπο εκτοκισμού των δόσεων, που καλούνται να καταβάλλουν όσοι έχουν υπαχθεί στον «νόμο Κατσέλη».
Στην επιβλητική αίθουσα του Αρείου Πάγου σε μυστική διάσκεψη, με φανερή ψηφοφορία, 35 ανώτατοι δικαστές ψήφισαν υπερ των δανειοληπτών και 12 συνάδελφοι τους υπέρ των funds!Ο "ΑΔΕΚΑΣΤΟΣ" αποκαλύπτει το παρασκήνιο της συζήτησης πίσω από τις κλειστές πόρτες στου ανωτάτου δικαστηρίου, όπου σύμφωνα με πληροφορίες, προηγήθηκε μία έντονη συζήτηση μεταξύ δικαστών της πλειοψηφίας και της μειοψηφίας, που ανέπτυξαν αντίθετες μεταξύ τους απόψεις, μέχρι να επικρατήσει η άποψη του εισηγητή της Ολομέλειας Αντιπροέδρου ΑΠ Σωκράτη Πλαστήρα, ο οποίος ήταν υπερ των δανειοληπτών, με ένα σκεπτικό, που βασίστηκε κυρίως στον κοινωνικό και ανθρωπιστικό χαρακτήρα της ερμηνείας του νόμου 3689/2010.
Ολοι οι δικαστές, που συμμετείχαν στη διάσκεψη γνώριζαν ότι, η απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου έχει ιδιαίτερη σημασία, για το μέλλον χιλιάδων δανειοληπτών, που αγωνιούσαν για τον υπολογισμό των τόκων των δόσεων των δανείων τους, καθώς με βάση την ερμηνεία του ανωτάτου δικαστηρίου, που είναι "πιλοτική", θα πρέπει να γίνεται επί της μηνιαίας δόσης του δανείου και όχι επί του κεφαλαίου της οφειλής, όπως ζητούσαν τα funds.
Και πολλοί από αυτούς εκτιμούσαν ότι, η απόφαση αυτή, εκτός από το ότι, θα έδινε ανάσα σε χιλιάδες νοικοκυριά, θα αποτελούσε παράλληλα κι ένα είδος "αποκατάστασης" του Αρείου Πάγου, καθώς το ανώτατο δικαστήριο είχε επικριθεί σφοδρά, όταν το Φεβρουάριο του 2023, σε κεκλεισμένων των θυρών διάσκεψη του και με διαδικασία εξπρες 56 ανώτατοι δικαστές ψήφισαν υπέρ των πλειστηριασμών και μόνον 9 καταψήφισαν και τάχτηκαν με τους δανειολήπτες.
Στη διάσκεψη της περασμένης Πέμπτης οι 35 ανώτατοι δικαστές, που πλειοψήφισαν υιοθέτησαν την άποψη του εισηγητή της Ολομέλειας Αντιπροέδρου ΑΠ Σωκράτη Πλαστήρα, ο οποίος ήταν υπερ των δανειοληπτών, με ένα σκεπτικό καταπέλτη, που βασίστηκε κυρίως στον κοινωνικό και ανθρωπιστικό χαρακτήρα της ερμηνείας του νόμου 3689/2010, καθώς με την απόφαση της Ολομέλειας, που πλέον αποτελεί δεδικασμένο και θεωρείται κομβικής σημασίας για τη βιωσιμότητα των ρυθμίσεων, μειώνεται θεαματικά το συνολικό ποσό που καλούνται να πληρώσουν οι δανειολήπτες
H υπόθεση, για τον τρόπο τοκισμού των τοκοχρεολυτικών δόσεων των οφειλετών προς τα funds και τις τράπεζες στο πλαίσιο του νόμου Κατσέλη, είχε συζητηθεί ακριβώς πριν από ένα χρόνο στην Ολομέλεια του Ανωτάτου Πολιτικού Δικαστηρίο, με αφορμή ερώτημα, το οποίο απηύθυνε το Ειρηνοδικείο Ιωαννίνων σχετικά με διχογνωμία, που προέκυψε λόγω έκδοσης αλληλοσυγκρουόμενων αποφάσεων.
Σύμφωνα με πληροφορίες, όταν ξεκίνησε η διάσκεψη στο Ανώτατο Δικαστήριο τέθηκε ζήτημα από ορισμένους δικαστές, να απορριφθεί ως απαράδεκτη η συζήτηση, αλλά αυτό δεν έγινε δεκτό.
Στην εισήγηση του ο Αντιπρόεδρος ΑΠ Σωκράτης Πλαστήρας, ο οποίος τάχθηκε υπερ των δανειοληπτών υποστήριξε ότι:
- H υπόθεση, που συζητήθηκε στην Ολομέλεια του Ανωτάτου Πολιτικού Δικαστηρίο ακριβώς πριν από ένα χρόνο - τον περασμένο Φεβρουάριο - έφτασε στο Ανώτατο Δικαστήριο με αφορμή ερώτημα, το οποίο απηύθυνε το Ειρηνοδικείο Ιωαννίνων σχετικά με διχογνωμία, που προέκυψε λόγω έκδοσης αλληλοσυγκρουόμενων αποφάσεων, σχετικά με τον τοκισμό των τοκοχρεολυτικών δόσεων των δανειοληπτών οφειλετών προς τα funds, όπως έχουν καθορισθεί με αποφάσεις των Ειρηνοδικείων στο πλαίσιο του νόμου της Κατσέλη.
- Ο νομοθέτης σε ένα σύγχρονο κράτος δικαίου οφείλει να ασκήσει τη ρυθμιστική του παρέμβαση, προς αντιμετώπιση του φαινομένου της υπερχρέωσης. Η υπερχρέωση αναδεικνύεται σε ένα από τα κρίσιμα κοινωνικά προβλήματα , δεδομένου ότι, ένα μεγάλο μέρος των πολιτών έχει οδηγηθεί στην περιθωριοποίηση, καθώς, μη διαθέτοντας σοβαρή αγοραστική δύναμη και δυνατότητα απεγλωβισμού από την υπερχρέωση, δεν είναι σε θέση να σχεδιάσει την στην οικονομική και κοινωνική ζωή.
- Με τον νόμο 3869/2010 δόθηκε ακριβώς η δυνατότητα σε υπερχρεωμένους πολίτες, που έχουν αποδεσειγμένη και μόνιμη αδυναμία να εξυπηρετήσουν τα χρέη τους, ώστε να ρυθμίσουν την εξόφληση τους με ευνοικότερους όρους και να απαλλαγούν από αυτά, εφόσν εξυπηρετήσουν για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, με βάση το εισόδημα τους, ένα μέρος των χρεών τους και ρευστοποιηθεί η περιουσία τους, πλην της κύριας κατοικίας τους, για τη διάσωση της οποία πρέπει επίσης να καταβληθεί σημαντικό τίμημα, που προσεγγίζει την πραγματική της αξία.
- Μιά τέτοια απαλλαγή χρεών, όμως δεν παύει να εξυπηρετεί και το γενικό συμφέρον, καθώς οι πολίτες με την προβλεπόμενη από τον νόμο ρύθμιση και απαλλαγή από τα χρέη τους επανακτούν ουσιαστικά, μέσω των ελ λόγω διαδικασιών, την αγοραστική τους δύναμη, προάγοντας την οικονομική και κοινωνική δραστηριότητα, καθώς και την επανένταξη τους στο κοινωνικό σύνολο.
- Κατ΄ αποτέλεσμα, η ερμηνεία του άρθρου 9, παρ. του Ν. 3689/2010, όπως τροποποιήθηκε με τους 4346/2015 και 4549/2018 και ισχύει, θέτει ως πρωτεύον κριτήριο για τον υπολογισμό της μηνιαίας δόσης τη μέγιστη δυνατότητα αποπληρωμής του οφειλέτη, επιπρόσθετα δε το ποσόν που θα λάμβαναν οι πιστωτές σε περίπτωση αναγκαστικής εκτέλεσης του ακινήτου. Η ως άνω προτεραιότητα του νομοθέτη στη μέγιστη δυνατότητα αποπληρωμής του οφειλέτη καταδεικνύεται από το γεγονός ότι, προέβλεψε τη ρύθμιση της ενδεχόμενης ζημιάς των πιστωτών, με απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος, αναγνωρίζοντας ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις δεν θα ήταν εφικτή η ταυτόχρονη ικανοποίηση και των δύο κριτηρίων.
- Η αντίθετη ερμηνεία, δηλαδή ο υπολογισμός του επιτοκίου, επί του συνολικού κεφαλαίου οφειλής, εν είδει νέου προιόντος δανείου, με πιστούχο τον οφειλέτη, μολονότι αναμενόμενος με βάση την τραπεζική πρακτική, δεδομένου ότι, επιτρέπει μέσω αυτού του τρόπου υπολογισμού την αποκόμιση κέρδους για τον πιστωτή, θα οδηγούσε εν προκειμένω στον εκ νέου εγκλωβισμό του δανειολήπτη σε υπέρογκες δόσεις, υπερβαίνουσες τις οικονομικές του δυνατότητες, καταστρατηγώντας το πνεύμα και το σκοπό του νόμου.
- Η ερμηνεία βάσει της οποίας ο υπολογισμός του επιτοκιου πρέπει να γίνει επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του κεφαλαίου της οφειλής, ουδόλως αντιστρατεύεται την προστασία του διαιώματος των πιστωτών (τραπεζικών εταιριών) στην περιουσία τους... διότι δεν καταργεί τη νόμιμη αξλιωση καταβολής τόκου καθιστώντας τις ενταγμένες στο Ν 3689/2010 άτοκες, ούτε καν μεταβάλλει το ποσοστό του επιτοκίου, αλλά αντιθέτως προσδιορίζει την ορθη βάση του υπολογισμού της οφειλής του τόκου.
- Συνεπώς νόμιμος τόκος εξακολουθεί να οφείλεται, χωρίς καν να θιγεί το ύψος του επιτοκίουκαι επομένως το δικαίωμα στην περιουσία των πιστωτών κατοχυρώνεται επαρκώς.
Υπερ των Funds και κατά των δανειοληπτών ψήφισαν 12 δικαστές, εκ των οποίων οι πέντε προήχθησαν σε Αντιπροέδρους τον περασμένο Ιούνιο!
Μεταξύ άλλων υποστήριξαν ότι, εφόσον ο τόκος αποδίδεται μαζί με τμήμα του κεφαλαίου, η καταβολή αυτήαποκαλείται τοκοχρεωλύσιο, και περιλαμβάνει τόσο κεφάλαιο όσο και τον τόκο συγκεκριμένης περιόδου. Τα ανωτέρω αποτελούν θεμελιώδεις αρχές της νομικής και της οικονομικής/λογιστικής επιστήμης. Η διατύπωση της διατάξεως του άρθρου παρ. 2 ν. 3869/2010 είναι σαφής ως προς τιςπροβλεπόμενες συνέπειες και δεν καταλείπεται αμφιβολία ως προς την ερμηνεία και εφαρμογή της. Επιπλέον δε, δεν υφίστανται, ούτε σε νομοθετικά κείμενα ούτε στη θεωρία, αλληλοσυγκρουόμενες ή αντιφατικές ρυθμίσεις ή απόψεις, γεγονός που θα μπορούσε να χαρακτηρίσει το υπό εξέταση ζήτημαδυσχερές. Είναι δε αυτονόητο ότι οι προαναφερόμενες προϋποθέσεις πρέπει να συντρέχουν σωρευτικώς, καθόσον, όπως ήδη επισημάνθηκε, πρόκειται για εξαιρετική διαδικασία χωρίς περιθώριο διασταλτικής ερμηνείας των προϋποθέσεων εφαρμογής της. Συνεπώς, δεν υφίσταται αμφιβολία και κατ’ επέκταση δυσχέρεια επί του υπό εξέταση ζητήματος και δεν υφίσταται ουδεμία ανάγκη ερμηνείας της διατάξεως του άρθρου 9 παρ. 2 ν. 3869/2010, δεδομένου ότι η απάντηση επ’ αυτού προκύπτει αβίαστα από το γράμμα της διατάξεως, τη θεωρία και την εφαρμοζόμενη ανέκαθεν παγίως πρακτική".
Σύμφωνα με πληροφορίες, καθοριστική για την λήψη απόφασης υπερ των δανειοληπτών ήταν η απόψη που εξέφρασε Αρεοπαγίτης, ο οποίος είχε το θάρρος να ταχθεί κατά των funds ακόμη στην Ολομέλεια του 2023, όταν ο Αρειος Πάγος αποφάσισε υπερ των πλειστηριασμών.
Ο Αρεοαπαγίτης υποστήριξε μεταξύ άλλων ότι, μέχρι το 2016 οι Τράπεζες υπολόγιζαν τους τόκους επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του κεφαλαίου, που σημαινει ότι, αυτός ήταν και ο ορθός τρόπος. Από τότε που ήρθαν τα funds, δημιουργήθηκε το πρόβλημα.
Με τους δανειολήπτες είχε ταχθεί, κατά τη συζήτηση της υπόθεσης το Φερβουάριου 2025 και η τότε Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Γεωργια Αδειλινη, η οποία με την πρότασή της υποστήριξε ότι θα πρέπει να ληφθεί μέριμνα για την αξιοπρεπή διαβίωση των δανειοληπτών και θα πρέπει ο υπολογισμός του επιτοκίου να γίνει επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του κεφαλαίου της
οφειλής, διότι κατ’ αυτόν τον τρόπο εναρμονίζεται με τον πρωταρχικό σκοπό του ν. 3869/2010, δηλαδή την αντιμετώπιση των σοβαρών οικονομικών και κοινωνικών προβλημάτων στα οποία οδήγησε η υπερχρέωση των φυσικών προσώπων και την απαλλαγή των χρεών των υπερχρεωμένων
δανειοληπτών, προς εξυπηρέτηση του ευρύτερου, δημόσιου συμφέροντος, σκοπού της επανάκτησης από τους τελευταίους της αγοραστικής τους δύναμης και της επανένταξής τους στην οικονομική και κοινωνική δραστηριότητα.