ΠΗΓΗ: "ΕΣΤΙΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ"
Σε αντίθεση με την Κυβέρνηση, που είναι ήξεις - αφήξεις για το κορυφαίο ζήτημα της κατάργησης του Αρθρου 86 του Συντάγματος, το οποίο συζητείται, μεταξύ άλλων, στη διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης, που βρίσκεται σε εξέλιξη στη Βουλή, σχεδόν σύσωμο του δικαστικό Σώμα, με συντριπτικό ποσοστό 93% ψήφισε για την πλήρη κατάργηση της ποινικής ασυλίας των πολιτικών προσώπων, την αποσύνδεση της ποινικής δίωξης τους από κοινοβουλευτικές διαδικασίες και την παραπομπή τους στον φυσικό τους δικαστή.
Την "μπαγκέτα" της... ημικατάργησης του Αρθρου 86 κρατάει ο ίδιος ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος παρά τις μεγαλόστομες εξαγγελίες του, περί αναθεώρησης του Συντάγματος, για το συγκεκριμένο θέμα της αλλαγής του νόμου περί ευθύνης υπουργών, προτείνει ένα «υβριδικό» μοντέλο, που δεν περιλαμβάνει την πλήρη κατάργηση του Άρθρου 86 του Συντάγματος, αλλά τη ριζική τροποποίησή του με σκοπό τον περιορισμό του ρόλου της Βουλής.Ο κ. Μητσοτάκης μπορεί στα λόγια να έχει τονίσει επανειλημμένα ότι, οι πολιτικοί δεν πρέπει να απολαμβάνουν προνομιακή μεταχείριση έναντι των υπόλοιπων πολιτών, ωστόσο τώρα που κρίνεται η κατάργηση του Αρθρου 86 του Συντάγματος, στο οποίο στηρίζει τα νομικά του θεμέλια ο περιβόητος νόμους περί ευθύνης υπουργών (Ν. 3126/2003), έχει ξεκινήσει τις... εκπτώσεις, ισχυριζόμενος ότι το άρθρο δεν μπορεί να καταργηθεί εντελώς, προκειμένου να διατηρηθούν οι απαραίτητες δικλείδες ασφαλείας ενάντια στην ποινικοποίηση της πολιτικής ζωής και τη δημιουργία κλίματος τοξικότητας.
Ενώ κραδαίνει συχνά ο κ. Μητσοτάκης ότι, η κυβέρνησή του είχε ήδη κάνει το πρώτο βήμα το 2019, καταργώντας τη σύντομη αποσβεστική προθεσμία (παραγραφή) για τα αδικήματα των υπουργών.
Η πρόταση της κυβερνητικής πλειοψηφίας, την οποία αρνούνται τα κόμματα της Αντιοπολίτευσης, προβλέπει ότι, η τελική απόφαση για την άσκηση ή μη της δίωξης παραμένει στη Βουλή, αλλά απαιτείται η απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών (151 ψήφοι) έπειτα από ονομαστική ψηφοφορία.
Σύμφωνα με τη διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης, που βρίσκεται σε εξέλιξη, η παρούσα Βουλή διαπιστώνει την ανάγκη αναθεώρησης συγκεκριμένων άρθρων, ενω για να «κλειδώσει» το άρθρο 86 προς αναθεώρηση, απαιτείται η υπερψήφισή του σε δύο ψηφοφορίες που απέχουν τουλάχιστον έναν μήνα μεταξύ τους.
Αν η παρούσα Βουλή εγκρίνει την ανάγκη αναθεώρησης του άρθρου 86 με αυξημένη πλειοψηφία 180 ψήφων (3/5), τότε η επόμενη Βουλή θα μπορεί να ψηφίσει το τελικό κείμενο με την απόλυτη πλειοψηφία των μελών της (151 ψήφους). Αν εγκριθεί τώρα με 151 ψήφους, η επόμενη Βουλή θα χρειαστεί 180 ψήφους.
Την κατάργηση του Αρθρου 86 του Συντάγματος ζήτησε σύσωμος ο δικαστικός κόσμος της χώρας, ψηφίζοντας την σε δύο ηλεκτρονικά δημοψηφίσματα, που διενήργησαν τον περασμένο μήνα, οι μαγαλύτερες δικαστικές ενώσεις της χώρας, με αντικείμενο τα προς αναθεώρηση άρθρα του Συντάαγματος.
Η Ενωση Δικαστών και Εισαγγελέων και η Ενωση Διοικητικών Δικαστών έστησαν ηλεκτρονικές κάλπες, όπου περίπου το 93% των δικαστών, όπως και οι εισαγγελείς ψήφισαν υπερ της πλήρους κατάργησης του και την παραπομπή αυτών των υποθέσεων στον φυσικό τους δικαστή, όπως γίνεται για όλους τους πολίτες.
Σύμφωνα με την άποψη της Ενωσης Δικαστών και Εισαγγελέων, που υπερψηφίστηκε συντριπτικά " διαπίστωση του αν ένα πρόσωπο παραβίασε τον ποινικό νόμο αποτελεί κατεξοχήν νομική κρίση,
ανεξάρτητα από το αξίωμα που κατέχει ή κατείχε ο φερόμενος ως δράστης. Η
ιδιότητα του υπουργού δεν μεταβάλλει τη φύση αυτής της αξιολόγησης ούτε την
καθιστά πολιτική. Η ποινική ευθύνη των υπουργών αποκτά πολιτική διάσταση,
επειδή στη σύγχρονη πολιτική πραγματικότητα πολιτικές διαφωνίες και λανθασμένοι
χειρισμοί δημόσιων υποθέσεων μετατρέπονται σε ζητήματα ποινικής ευθύνης και οι
εξαγγελίες ποινικών διώξεων κατά πολιτικών αντιπάλων έχουν σε μεγάλο βαθμό
υποκαταστήσει τον ουσιαστικό πολιτικό διάλογο. Έτσι, η ανάμειξη της Βουλής τείνει
να προσδίδει πολιτικό χαρακτήρα στην εξέταση της ποινικής ευθύνης των υπουργών,
με αποτέλεσμα η διαδικασία να επηρεάζεται από κομματικές αντιπαραθέσεις,
πολιτικές σκοπιμότητες ή συμβιβασμούς, οι οποίοι ενδέχεται να απομακρύνουν τη
συζήτηση από το ουσιαστικό νομικό ζήτημα.
Για τους λόγους αυτούς, πρόταση της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων
αποτελεί η απόφαση περί άσκησης της ποινικής δίωξης των υπουργών να ανατεθεί
σε όργανα της δικαστικής εξουσίας, τα οποία στα σύγχρονα δημοκρατικά
πολιτεύματα διαθέτουν υψηλού βαθμού ανεξαρτησία και παρέχουν μεγαλύτερες
εγγυήσεις αντικειμενικότητας και θεσμικής ουδετερότητας".
Παρόμοια θέση για την ολοσχερή κατάργηση του Αρθρου 86 Σ εξέφρασαν και οι διοικητικοί δικαστές, η οποία υπερψηφίστηκε επίσης.
Οπως τονίζουν: "Στη σύγχρονη ευρωπαϊκή έννομη τάξη
παρατηρείται τάση περιορισμού της εμπλοκής των κοινοβουλίων στις σχετικές
διαδικασίες και ενίσχυσης του ρόλου των δικαστικών αρχών. Σε αρκετές χώρες οι
υπουργοί υπάγονται, κατά κανόνα, στις κοινές διαδικασίες ποινικής δίωξης και
εκδίκασης, με περιορισμένες μόνο αποκλίσεις που δικαιολογούνται από ειδικούς
θεσμικούς λόγους.
Η αποσύνδεση της ποινικής δίωξης των μελών της Κυβέρνησης από
κοινοβουλευτικές διαδικασίες ενισχύει την αρχή της ισότητας ενώπιον του νόμου και
συμβάλλει στην εμπέδωση του αισθήματος ισονομίας των πολιτών απέναντι στη
Δικαιοσύνη. Παράλληλα, συνάδει με τις απαιτήσεις του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη,
το οποίο μπορεί να θίγεται από αδικαιολόγητα δικονομικά προνόμια κρατικών
λειτουργών. 3 Ειδικότερα, η δυνατότητα της Βουλής όχι μόνο να αποφασίζει για την
άσκηση δίωξης αλλά και να αναστέλλει ή να επηρεάζει τη συνέχεια της ποινικής
διαδικασίας δημιουργεί ένα σύστημα αυξημένης προστασίας των κυβερνητικών
προσώπων, το οποίο εισάγει ουσιώδη απόκλιση από την αρχή της ισότητας ενώπιον του νόμου, υπερβαίνει, όπως υποστηρίζεται από σημαντικό αριθμό
συνταγματολόγων, τα όρια μιας αναγκαίας θεσμικής προστασίας.
Η ανάγκη αυξημένης προστασίας από αβάσιμες ή πολιτικά υποκινούμενες
διώξεις, οι οποίες θα μπορούσαν να παρεμποδίσουν την άσκηση των καθηκόντων των
μελών της Κυβέρνησης δεν δικαιολογεί την ανάθεση της σχετικής αρμοδιότητας στη
Βουλή. Ο ίδιος σκοπός μπορεί να επιτευχθεί με την ανάθεση της άσκησης της
ποινικής δίωξης σε έμπειρους και ανώτερους εισαγγελικούς λειτουργούς ή σε ειδικό
συλλογικό όργανο της δικαστικής εξουσίας, παρέχοντας επαρκείς εγγυήσεις
αντικειμενικότητας και θεσμικής ουδετερότητας. Συνεπώς, κρίνουμε αναγκαία την
κατάργηση του άρθρου 86 του Συντάγματος και τη μεταφορά της σχετικής
αρμοδιότητας εξ ολοκλήρου στην τακτική δικαιοσύνη, όπως νόμος ορίσει".