Πενήντα τρία χρόνια μετά τον Νοέμβριο του 1973, η επέτειος του Πολυτεχνείου δεν είναι μια τυπική εκδήλωση μνήμης με καταθέσεις στεφάνων και ξύλινους λόγους. Είναι η νύχτα της Πατησίων, εκεί όπου μια γενιά φοιτητών, εργαζομένων και απλών πολιτών στάθηκε άοπλη μπροστά στις ερπύστριες.
Με μοναδικό όπλο τη φωνή τους από τον αυτοσχέδιο ραδιοφωνικό σταθμό και το αίτημα για «Ψωμί, Παιδεία, Ελευθερία», απέδειξαν ότι ακόμη και στις πιο σκοτεινές ώρες της ιστορίας, η ανάγκη για δημοκρατία και κοινωνική δικαιοσύνη μπορεί να συντρίψει τον φόβο και την καταστολή.
Για τον νομικό κόσμο, όμως, η ιστορία δεν σταμάτησε τα ξημερώματα της 17ης Νοεμβρίου.
Συνεχίστηκε το φθινόπωρο του 1975, στις φυλακές Κορυδαλλού, στη μεγάλη «Δίκη του Πολυτεχνείου».
Τότε που το Κράτος Δικαίου απέδειξε ότι, είναι ζωντανό δείχνοντας "τα δόντια του" σε αυτούς, που έπρεπε. Οι βασανιστές της χούντας κάθισαν στο εδώλιο και ήρθαν αντιμέτωποι με τις συγκλονιστικές καταθέσεις των θυμάτων τους, ενω η ετυμηγορία των δικαστών τους οδήγησε στη φυλακή, με ποινές ισοβίων και πολυετών καθείρξεων.
Τότε, η Δικαιοσύνη στάθηκε στο ύψος της ιστορίας. Σήμερα δείχνει "γονατισμένη".
Πενήντα τρία χρόνια μετά, οι ερπύστριες δεν απειλούν τη Δημοκρατία. Την απειλεί κάτι εξίσου διαβρωτικό: η κατάρρευση της εμπιστοσύνης των πολιτών στους θεσμούς. Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι και λειτουργούν ως καταπέλτης για το δικαστικό σύστημα, που εμφανίζει ιστορικό χαμηλό αξιοπιστίας.
Οταν συντριπτικά ποσοστά της κοινωνίας γυρίζουν την πλάτη στη Δικαιοσύνη, ο θεσμός που κάποτε αποτελούσε το τελευταίο καταφύγιο του αδικημένου, σήμερα αντιμετωπίζεται με βαθιά καχυποψία.
Οι εξωφρενικές καθυστερήσεις στην εκδίκαση υποθέσεων έχουν μετατρέψει το δικαίωμα στην έννομη προστασία σε κακόγουστο αστείο. Μια δικαίωση που έρχεται έπειτα από δέκα χρόνια δεν είναι δικαιοσύνη, είναι τιμωρία.
Όταν οι μεγάλες «δικογραφίες» δημοσίου ενδιαφέροντος λιμνάζουν, όταν η ηγεσία της Δικαιοσύνης επιλέγεται από την εκάστοτε κυβέρνηση και όταν κυριαρχεί η αίσθηση ότι, «οι ισχυροί πέφτουν πάντα στα μαλακά», το Κράτος Δικαίου τραυματίζεται θανάσιμα.
Το Πολυτεχνείο δίδαξε ότι καμία εξουσία δεν είναι παντοδύναμη, όταν απέναντί της στέκεται μια κοινωνία που απαιτεί αξιοπρέπεια.
Το Πολυτεχνείο δίδαξε ότι καμία εξουσία δεν είναι παντοδύναμη, όταν απέναντί της στέκεται μια κοινωνία που απαιτεί αξιοπρέπεια.
Η Δικαιοσύνη δεν μπορεί να λειτουργεί ως γραφειοκρατικό παρακολούθημα της εκτελεστικής εξουσίας, ούτε να κρύβεται πίσω από δικονομικούς τύπους, όταν η κοινωνία βοά.
Το χρέος των λειτουργών της Θέμιδος σήμερα δεν εξαντλείται σε συμβολικές επισκέψεις σε ιστορικούς χώρους, όπως το ΕΑΤ-ΕΣΑ. Κρίνεται καθημερινά στις αίθουσες των δικαστηρίων. Γιατί, όπως έλεγε και ο Αλμπέρ Καμύ, «μια κοινωνία κρίνεται από την κατάσταση των φυλακών της και την ανεξαρτησία των δικαστών της».
Και σήμερα, 53 χρόνια μετά την εξέγερση της νεολαίας, η ετυμηγορία της κοινωνίας για τη Δικαιοσύνη είναι, δυστυχώς, καταδικαστική.
"Δεν υπάρχει πιο σκληρή τυραννία από εκείνη που ασκείται κάτω από τη σκιά των νόμων και με τα χρώματα της δικαιοσύνης", έλεγε ο Μοντεσκιέ, ο Γάλλος φιλόσοφος του Διαφωτισμού.
Οι "Δικογραφίες" προσυπογράφουν!
