Γράφει ο Γιάννης Απατσίδης, Δικηγόρος Αθηνών«Ανήκει...σ’εκείνον ... και στα όνειρά του»
Η υπόθεση του Γιώργου Μαζωνάκη επιβάλλει να ελεγχθεί, μαζί με τις συνθήκες του θανάτου του,
και ο τρόπος με τον οποίο οργανώνεται η ιατροδικαστική διερεύνηση. Στην πρόσφατη ανάρτησή μου
στοFBhttps://www.facebook.com/apache.giannis/posts/
pfbid0ETA8tTMecp27ZGjqzSJuXDDjZsVnm4s
pEdvib8kexsYWYtxTXsxdH1qjLVHd2NYul, έθεσα συγκεκριμένα ερωτήματα για την αυτοψία, την
ανάθεση της νεκροτομής, την καταγραφή των ευρημάτων και τη λειτουργία του πληροφοριακού
συστήματος. Επιμένω σε αυτά, διότι η αξιοπιστία της ποινικής έρευνας εξαρτάται από πράξεις που
πρέπει να γίνουν εγκαίρως και να μπορούν να ελεγχθούν. Η δημόσια προσοχή σε έναν γνωστό
άνθρωπο οφείλει να γίνει αφορμή για εγγυήσεις που θα ισχύουν για κάθε οικογένεια, χωρίς καμία
απολύτως διάκριση.
Στην προηγούμενη αρθρογραφία στο Tvxs , με αφορμή τα Τέμπη, είχα ήδη αναδείξει ζητήματα
ανάθεσης ιατροδικαστικών πράξεων και μαγνητοσκόπησης νεκροτομών. Οι ιατροδικαστές ασκούν
έργο με καθοριστικές συνέπειες για την απόδοση ευθυνών, την ελευθερία των κατηγορουμένων και
τα δικαιώματα των συγγενών. Η επιστημονική τους ιδιότητα συνεπάγεται αυξημένη υποχρέωση
τεκμηρίωσης. Κάθε συμπέρασμα πρέπει να συνοδεύεται από τα δεδομένα και τη συλλογιστική που
το στηρίζουν.
Για τη χρονική μετάθεση της νεκροτομής υπάρχει δημοσιευμένη εξήγηση. Το ρεπορτάζ του Star την
απέδωσε στην ανάγκη διορισμού τεχνικού συμβούλου από την οικογένεια. Η ΕΡΤ κατέγραψε την
ολοκλήρωσή της στις 11 Σεπτεμβρίου 2026 , παρουσία δύο (2) τεχνικών συμβούλων, με εκκρεμή
εργαστηριακή διερεύνηση. Η εξασφάλιση της συμμετοχής τεχνικού συμβούλου αποτελεί ουσιώδη
εγγύηση και η αναμονή εξετάσεων μπορεί να είναι επιστημονικά αναγκαία. Η κριτική μου, όμως,
αφορά την πληρότητα της διαδικασίας και την τεκμηρίωση κάθε επιλογής της.
Για την αυτοψία, όμως, χρειάζεται σαφής απάντηση. Το δημοσιευμένο ρεπορτάζ αναφέρει έρευνα
των αρχών στο ιατρείο, χωρίς να αποσαφηνίζει τη συμμετοχή ιατροδικαστή. Ζητώ να γνωστοποιηθεί
αρμοδίως αν κλήθηκε, ποιος μετέβη και ποια ευρήματα κατέγραψε. Εφόσον δεν υπήρξε
ιατροδικαστική αυτοψία, πρέπει να εξηγηθεί ειδικά γιατί κρίθηκε περιττή σε έναν θάνατο που
ερευνάται σε συνάρτηση με ιατρική πράξη, που ενδεχομένως θα μπορούσε να οδηγήσει σε ποινική
δίωξη για ανθρωποκτονία με ενδεχόμενο δόλο, με προβλεπόμενη ισόβια κάθειρξη. Ο χώρος, ο
εξοπλισμός και τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν χρειάζονται συσχέτιση με τα ευρήματα της σορού.
Η τυχόν παράλειψη αυτής της διερεύνησης απαιτεί επιστημονική και υπηρεσιακή αιτιολόγηση, και
δεν αρκεί ως αιτιολογία ότι ο νεκρός μεταφέρθηκε στο Νοσοκομείο.
Ανάλογη διαφάνεια απαιτείται για την ανάθεση. Η ΕΡΤ κατονομάζει τους Νικόλαο Καλόγρηα και
Κωνσταντίνο Κούβαρη. Παραμένει προς εξακρίβωση, με το επίσημο πρόγραμμα υπηρεσίας, αν ήταν
οι αρμόδιοι ιατροδικαστές της ημέρας. Ζητώ να τεθούν στη διάθεση της εποπτεύουσας εισαγγελικής
αρχής το πρόγραμμα και η πράξη ανάθεσης. Αν επιλέχθηκαν εκτός υπηρεσίας, πρέπει να
προκύπτουν ο εντολέας και ο ειδικός λόγος επιλογής τους, ιδίως μάλιστα όταν ο κ. Καλόγρηας είναι
Διευθυντής Ιατροδικαστικής και αναμένεται η αποχώρησή του από το Υπουργείο Δικαιοσύνης, για
να αναλάβει χρέη επίκουρου Καθηγητή στο Εργαστήριο Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας του
Πανεπιστημίου Αθηνών, ενώ όπως φημολογείται η αντίστοιχη Διευθύντρια στη Θεσσαλονίκη, κ.
Ελένη Καλύβα, σπανίως εντάσσεται στο πρόγραμμα, με αποτέλεσμα ίσως το burn-out των λοιπών
συναδέλφων της, και αφετέρου ο κ. Κούβαρης είναι μόνον Ιατροδικαστής Δ΄ Τάξεως, δηλ.
κατώτερης βαθμίδας, και όπως είχε δημοσιοποιηθεί περιέργως του ανατέθηκε η θέση του
Προϊσταμένου της Ι.Υ. Αθηνών, κατά παράκαμψη των αρχαιότερων και ρητής διάταξης νόμου που
το απαγορεύει, πρόσφατα δε είδε το φως της δημοσιότητας φερόμενη τεράστια αστοχία του, στην
αξιολόγηση του εγκλήματος της «μητέρας από την Αμαλιάδα».
Επιμένω επίσης στη μαγνητοσκόπηση των νεκροτομών. Στη δημόσια επιστολή της Αποστολίας
Ακριβούση , η οποία δημοσιοποιήθηκε διά του υπογράφοντος ως πληρεξουσίου δικηγόρου της, και
με δική του πρωτοβουλία, περιγράφεται η λειτουργία καμερών στο νεκροτομείο Λαμίας από το
2014. Η ίδια αποδίδει στον ευρισκόμενο σε αναστολή άσκησης καθηκόντων, λόγω έρευνας για
παθητική δωροδοκία, μεταγενέστερο Προϊστάμενο, με τα προσόντα αρχικώς του «Δόκιμου»!
Ιατροδικαστή, ενέργειες για την κατάργηση και απεγκατάστασή τους. Πρόκειται για επώνυμη
καταγγελία που απαιτεί έλεγχο και συγκεκριμένη απάντηση. Ζητώ να παρουσιαστούν οι σχετικές
αποφάσεις και να εξηγηθεί πώς αξιολογήθηκε η εμπειρία της Λαμίας.
Προτείνω να θεσπιστεί υποχρεωτική οπτικοακουστική καταγραφή των νεκροτομών με σαφείς
κανόνες για τον σκοπό, την ασφαλή φύλαξη, την ακεραιότητα του αρχείου και την πρόσβαση των
δικαιούμενων προσώπων. Η αξιοπρέπεια του νεκρού και η προστασία των δεδομένων του πρέπει να
ενσωματωθούν στον σχεδιασμό. Ένα ελεγχόμενο αρχείο μπορεί να προστατεύει και τον συνεπή
ιατροδικαστή απέναντι σε αβάσιμη αμφισβήτηση. Η πολιτεία οφείλει να εξετάσει τεκμηριωμένα
αυτή την εγγύηση, να κοστολογήσει την εφαρμογή της και να αιτιολογήσει κάθε εξαίρεση.
Υπάρχουν ήδη δεσμευτικοί κανόνες. Η (έστω και εσφαλμένη) υπουργική απόφαση 110/2025, ΦΕΚ
Β΄ 1404 , ορίζει ελάχιστο περιεχόμενο των εκθέσεων, αποστολή χωρίς υπαίτια βραδύτητα και άμεση
παράδοση στις προβλεπόμενες επείγουσες περιπτώσεις. Προβλέπει ακόμη διαβίβαση
προκαταρκτικής ιατροδικαστικής εκτίμησης στον απολύτως αναγκαίο χρόνο. Για τις κλινικές
εξετάσεις επί ζώντων προσώπων επιβάλλει άμεση εξέταση και συγκεκριμένη περιγραφή και
αξιολόγηση των σωματικών βλαβών. Υπάρχει επίσης η υπουργική εγκύκλιος 3/2025 . Συνεπώς, η
διοίκηση έχει ήδη υποχρεώσεις των οποίων η τήρηση μπορεί και πρέπει να ελέγχεται, αλλά δεν
γνωρίζω σε ποιες ενέργειες έχει προβεί ο Γενικός Διευθυντής Ιατροδικαστικής, που παρατάθηκε η
θητεία του πέραν του συνταγματικού ορίου των 67 ετών, Νικόλαος Καρακούκης, γνωστός και από
την ιδιότητά του ως σύζυγος της εγνωσμένης ε.τ. Αντιπροέδρου του Α.Π., Μαρίας Λεπενιώτη, η
οποία είμαι βέβαιος ότι δεν συμφωνεί με την εικόνα αυτή των ιατροδικαστικών υπηρεσιών και
γι’αυτό θα προβεί σε ενέργειες ως Τομεάρχης της ΕΛ.Α.Σ..
Η εισαγγελική εποπτεία χρειάζεται να εξηγήσει ποιες ενιαίες επιχειρησιακές οδηγίες εφαρμόζονται
για τις πράξεις θανατολογίας και τις κλινικές ιατροδικαστικές εξετάσεις. Χρειάζεται σαφής
διαδικασία για την υποχρεωτική κλήση ιατροδικαστή στον τόπο, τη συλλογή και διακίνηση
δειγμάτων, την ενημέρωση για εκκρεμείς εξετάσεις και την αντιμετώπιση καθυστερήσεων.
Στην ανάρτησή μου έθεσα το ζήτημα αναμονών δύο (2) έως τεσσάρων (4) ετών για ιστολογικές και
τοξικολογικές εξετάσεις. Στις 26 Φεβρουαρίου 2026 η ΕΡΤ μετέδωσε ότι συγγενείς πέντε (5)
θανόντων κατέθεσαν μηνύσεις, καταγγέλλοντας καθυστέρηση δύο (2) και τριών (3) ετών στην
παράδοση αποτελεσμάτων. Η πλήρης έκταση των εκκρεμοτήτων, περιλαμβανομένων όσων
ενδεχομένως φθάνουν την τετραετία, πρέπει να προκύψει από υπηρεσιακά στοιχεία. Οι
συγκεκριμένες καταγγελίες αρκούν για να απαιτηθεί άμεσος έλεγχος. Η πολυετής ακινησία της
αποδεικτικής διαδικασίας εξαντλεί τις οικογένειες και δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο για την έγκαιρη
απονομή δικαιοσύνης.
Ζητώ απογραφή των εκκρεμοτήτων ανά υπηρεσία και εργαστήριο, με ημερομηνία παραλαβής του
δείγματος, στάδιο εξέτασης και αιτία καθυστέρησης. Να καταρτιστεί χρηματοδοτημένο σχέδιο
εκκαθάρισης με ελέγξιμα ορόσημα. Οι ελλείψεις προσωπικού απαιτούν στελέχωση και οργάνωση.
Οι υπαίτιες παραλείψεις απαιτούν εξατομικευμένη διερεύνηση. Η επίκληση του φόρτου δεν μπορεί
να απαλλάσσει επ’ αόριστον τη διοίκηση από την ευθύνη να διασφαλίσει τη λειτουργία της
υπηρεσίας.
Στα τοξικολογικά εργαστήρια χρειάζεται επίσης έλεγχος των πραγματικών δυνατοτήτων τους. Στο
δικαστικό ρεπορτάζ της 18 ης Οκτωβρίου 2023 για την υπόθεση Πισπιρίγκου καταγράφεται η
κατάθεση του Σωτήρη Μπουζιάνη ότι, για το συγκεκριμένο δείγμα και λόγω πολυφαρμακίας, δεν
μπορούσε να γίνει ποσοτικός έλεγχος στο εργαστήριο της Ιατροδικαστικής Υπηρεσίας Αθηνών και
αποφασίστηκε αποστολή στο ΑΠΘ.
Καλώ το Υπουργείο να δημοσιοποιήσει ποιες ουσίες μπορεί να προσδιορίζει ποσοτικά κάθε δικό του
εργαστήριο, με ποιες επικυρωμένες μεθόδους και σε ποιους χρόνους. Να προσδιορίσει τις ελλείψεις
σε εξοπλισμό, αντιδραστήρια και προσωπικό και τις συμβάσεις παραπομπής σε άλλα εργαστήρια. Οι
κρατικές ιατροδικαστικές υπηρεσίες και τα πανεπιστημιακά εργαστήρια πρέπει να εξεταστούν
χωριστά, με τις πραγματικές αρμοδιότητες και δυνατότητές τους. Η χρηματοδότηση πρέπει να
αντιστοιχεί σε αποδεδειγμένη εργαστηριακή ικανότητα και σε αποτελέσματα που παραδίδονται
εγκαίρως.
Προτείνω κάθε σχετικός φάκελος να διατηρεί τα πρωτογενή εργαστηριακά δεδομένα, τα κατάλληλα
χρωματογραφήματα και στοιχεία βαθμονόμησης, την τεκμηρίωση της μεθόδου και την πορεία
διαχείρισης των δειγμάτων. Κάθε συμπληρωματική εξέταση πρέπει να έχει ημερομηνία, αιτιολογία
και καταγεγραμμένη γνωστοποίηση στην αρμόδια αρχή. Η επιστημονική κρίση χρειάζεται
δυνατότητα ουσιαστικής επαλήθευσης. Το κύρος του εργαστηρίου ενισχύεται όταν ο έλεγχος αυτός
είναι εφικτός και οργανωμένος.
Οι συλλήψεις ιατροδικαστή και τοξικολόγου στην Κρήτη τον Ιούλιο του 2026, όπως
δημοσιοποιήθηκαν, υπογραμμίζουν την ανάγκη ανεξάρτητων μηχανισμών ελέγχου. Το ρεπορτάζ
αναφέρει κατηγορία δωροληψίας και έρευνα για πιθανή παραποίηση εξετάσεων, ενώ ο συνήγορός
τους δήλωσε ότι οι εντολείς του αγνοούν όσα τους αποδίδονται. Η σύλληψη δεν αποτελεί καταδίκη
και η συγκεκριμένη υπόθεση δεν ακυρώνει συλλήβδην το έργο ενός εργαστηρίου. Επιβάλλει όμως
να εξεταστεί αν οι διαδικασίες διακίνησης δειγμάτων, καταχώρισης και αλλαγής αποτελεσμάτων
επιτρέπουν την έγκαιρη ανίχνευση παρεμβάσεων.
Το πληροφοριακό σύστημα θα έπρεπε να διευκολύνει ακριβώς αυτή την ιχνηλασιμότητα. Στην
επίσημη παρουσίαση του Υπουργείου Δικαιοσύνης τον Νοέμβριο του 2025 ανακοινώθηκε συνολικό
ποσό σύμβασης 751.235 ευρώ με ΦΠΑ, με περιλαμβανόμενη υποχρέωση εγκατάστασης
συστημάτων αξίας 100.000 ευρώ. Το Πανεπιστήμιο Πειραιώς εντάσσει το έργο InForensic στο
πλαίσιο χρηματοδότησης NextGenerationEU . Πρόκειται για δημόσιους και ευρωπαϊκούς πόρους,
των οποίων η αποτελεσματική αξιοποίηση πρέπει να αποδεικνύεται με παραδοτέα και πραγματική
χρήση.
Το δημοσίευμα του theFAQ της 30ής Απριλίου 2026 επικαλείται υπηρεσιακή ενημέρωση για
υποχρεωτική εφαρμογή από την 1 η Ιουνίου 2026. Ζητώ να δοθούν στη δημοσιότητα η σχετική πράξη
του κ. Νικόλαου Καρακούκη, το πεδίο εφαρμογής της και στοιχεία συμμόρφωσης ανά υπηρεσία. Να
αποσαφηνιστεί ειδικότερα αν στην υπόθεση Μαζωνάκη καταχωρίστηκαν οι προβλεπόμενες πράξεις
και τα ευρήματα στο σύστημα, που κατά τις δικές μου πληροφορίες δεν λειτούργησε!. Να μάθουμε
ποιες υπηρεσίες το χρησιμοποιούν, πόσες υποθέσεις καταχωρίστηκαν και ποιες λειτουργίες έχουν
παραληφθεί και πιστοποιηθεί ως λειτουργικές. Αυτά μπορούν να απαντηθούν με συγκεντρωτικά
στοιχεία και έλεγχο των αρχείων καταγραφής, χωρίς έκθεση δεδομένων των ερευνώμενων
υποθέσεων.
Εάν ένα χρηματοδοτημένο σύστημα παραμένει ανενεργό ή δεν ανταποκρίνεται στις συμβατικές του
απαιτήσεις, τίθεται σοβαρό ζήτημα ενδεχόμενης κατασπατάλησης δημόσιων πόρων. Η ευθύνη
πρέπει να αναζητηθεί σε όλη τη διαδρομή, από τις προδιαγραφές και την ανάθεση έως την
παραλαβή, την πληρωμή και την υπηρεσιακή εφαρμογή. Ζητώ ανεξάρτητο τεχνικό και οικονομικό
έλεγχο. Η διοίκηση οφείλει να αποδείξει ότι το παραληφθέν έργο αποδίδει όσα πληρώθηκαν, και να
αντιμετωπίσει τεκμηριωμένα κάθε απόκλιση.
Η Βασιλική Γιαβή οφείλει ειδική απάντηση. Σε δημοσιευμένη πράξη του Υπουργείου εμφανίζεται
ως διατάκτης, ενώ δημοσιεύματα αποδίδουν στον γιο της αμειβόμενη συμμετοχή στην ομάδα του
έργου. Ο Γιώργος Φλωρίδης έχει απορρίψει δημόσια τις σχετικές καταγγελίες. Απαιτείται να δοθούν
στη δημοσιότητα οι συμβάσεις, οι αποφάσεις συμμετοχής και αμοιβής, οι υπογραφές παραλαβής και
οι δηλώσεις σύγκρουσης συμφερόντων. Γιατί ο κ. Νικόλαος Καλόγρηας παραιτήθηκε άραγε από την
Επιτροπή Παραλαβής και την θέση του ανέλαβε η κ. Ελένη Καλύβα, για την οποία κατά πως
φαίνεται ιδρύεται νέα Ιατροδικαστική Υπηρεσία στην Χαλκιδική, τη στιγμή που οι άλλες
ιατροδικαστικές υπηρεσίες υπολειτουργούν ή στενάζουν;
Ζητώ από την ίδια, στο πεδίο των αρμοδιοτήτων της, να γνωστοποιήσει ποιες ενέργειες έχουν γίνει
για ανεξάρτητο έλεγχο. Όπου συντρέχει κώλυμα, πρέπει να ενεργοποιηθεί η νόμιμη αναπλήρωση. Η
διοικητική συνέχεια οφείλει να εξασφαλίζει τον έλεγχο και όταν το πρόσωπο που κανονικά ενεργεί
δεν μπορεί να συμμετάσχει αμερόληπτα.
Το ερώτημα για τη δημοσιονομική διόρθωση είναι απολύτως συγκεκριμένο. Ζητώ να γνωστοποιηθεί
αν έχει ελεγχθεί η ύπαρξη παρατυπίας που δικαιολογεί διόρθωση και, κατά περίπτωση, ανάκτηση
ποσών. Αν έχουν προκύψει σχετικά ευρήματα, να εξηγηθεί ποιες ενέργειες έχουν γίνει για την
έκδοση της απαιτούμενης απόφασης από το αρμόδιο όργανο και ποιο άραγε είναι το όργανο αυτό,
εάν όχι η κατά νόμον διατάκτρια; Η διαδικασία Δ14 του Ταμείου Ανάκαμψης προβλέπει ελεγκτική
τεκμηρίωση και διαφορετικές αρμοδιότητες ανάλογα με την προέλευση του ελέγχου. Ο διατάκτης ή
ο νόμιμος αναπληρωτής του οφείλει να ενεργήσει στο μέτρο της δικής του αρμοδιότητας και να
διαβιβάσει τα στοιχεία εκεί όπου απαιτείται.
Η κριτική μου απευθύνεται στους ιατροδικαστές που παραλείπουν την αναγκαία τεκμηρίωση, στους
προϊσταμένους που ανέχονται αδικαιολόγητες καθυστερήσεις και στη διοίκηση που οφείλει να
εξασφαλίζει προσωπικό, εξοπλισμό και έλεγχο της δαπάνης. Ζητώ από την εισαγγελική εποπτεία
συγκεκριμένες πράξεις ελέγχου και από το Υπουργείο δημόσια αποτύπωση των εκκρεμοτήτων, της
εργαστηριακής ικανότητας και της λειτουργίας του πληροφοριακού συστήματος.
Η υπόθεση Μαζωνάκη πρέπει να διερευνηθεί πλήρως, με εγγυήσεις που θα παραμείνουν ενεργές και
όταν τα τηλεοπτικά συνεργεία αποχωρήσουν. Το αυτό ισχύει για όλους τους νεκρούς ή ζώντες που
«πέρασαν» από την Ιατροδικαστική «σκυτάλη», είτε είναι πατρίκιοι είτε πληβείοι, είτε 1 ης είτε 2 ης
κατηγορίας, είτε με Μπάρμπα στην Κορώνη είτε με όνειρα που τους ανήκουν, ακόμη και μετά
θάνατον...