.jpg)
"Μπουρλότο" στη σχέση του Προέδρου της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων Χριστόφορου Σεβαστίδη και του Υπουργού Δικαιοσύνης Γιώργου Φλωρίδη, προκάλεσε η ημερίδα της Ένωσης στην Εθνική Πινακοθήκη με θέμα: “Δεοντολογία και θεσμικός σεβασμός στη δικαστική αίθουσα: Αντιμετωπίζοντας τις ακραίες συμπεριφορές δικηγόρων απέναντι σε δικαστικούς λειτουργούς – Διεθνής πρακτική σε ένα ανησυχητικό φαινόμενο”.
Σημείο τριβής, η απουσία του κ. Φλωρίδη από την εκδήλωση, παρά το γεγονός ότι, το όνομα του υπουργού Δικαιοσύνης περιλαμβανόταν κανονικά στο πρόγραμμα της ημερίδας μέχρι την τελευταία στιγμή.
Ο κ. Φλωρίδης επέλεξε να επισφραγίσει την απουσία του με επιστολή, την οποία ανέγνωσε ο Β΄ αντιπρόεδρος της ΕνΔΕ, Ιωάννης Ασπρογέρακας, το περιεχόμενο της οποίας προκάλεσε ακόμη μεγαλύτερη δυσαρέσκεια στον κ. Σεβαστίδη, ο οποίος σχολίασε αιχμηρά, λέγοντας: "Δεν περιμέναμε ήρεμες συμβουλές και θεσμικές συμβουλές απο τον Υπουργό Δικαιοσύνης και την Κυβέρνηση, αλλά θεσμικές παρεμβάσεις".
Λίγο νωρίτερα, πριν ακόμη ξεκινήσει η ανάγνωση της επιστολής του κ. Φλωρίδη, ο πρόεδρος της ΕνΔΕ σχολίασε δηκτικά την απουσία του υπουργού λέγοντας ότι, ο κ. Φλωρίδης δεν μπόρεσε να έρθει τελικά «αν και είχαμε συμφωνήσει ότι θα βρίσκεται εδώ».
Στη γραπτή παρέμβασή του, ο Γιώργος Φλωρίδης επικεντρώθηκε στη θεσμική θέση δικαστών και δικηγόρων, ως δύο διακριτών λειτουργών που υπηρετούν τη Δικαιοσύνη, απευθύνοντας συστάσεις για ψυχραιμία και διατήρηση ήπιου κλίματος.
Αμέσως μετά την ανάγνωση της επιστολής Φλωρίδη ο κ. Σεβαστίδης πήρε εκ νέου τον λόγο και, εμφανώς ενοχλημένος είπε:
«Μακάρι να λυνόταν το θέμα με παραινέσεις. Βρίσκεται και ο αντιπρόεδρος της Βουλής εδώ, ο κ. Χαράλαμπος Αθανασίου, και ακούει. Να πω ότι από τον υπουργό Δικαιοσύνης δεν περιμέναμε ήρεμες συμβουλές και παραινέσεις».
Στη συνέχεια, υπενθύμισε την προ μηνών δέσμευση του υπουργού για την αντιμετώπιση του ζητήματος, αφήνοντας να εννοηθεί ότι, μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει ουσιαστική ανταπόκριση.
«Δεν ακούσαμε τέτοια λύση. Έχουν περάσει έξι μήνες και ακούμε παραινέσεις για καλό κλίμα. Τέλος πάντων. Όλοι κρίνονται»,
H εκδήλωση ξεκίνησε με την ομιλία του Προέδρου της ΕνΔΕ Χριστόφορου Σεβαστίδη, για ακραίες συμπεριφορές δικηγόρων, που απέσπασε θερμό και παρατεταμένο χειροκρότημα από τους πολύ λίγους παρευρισκομένους.
Στην ημερίδα ομιλητές ήταν ο Αρεοπαγίτης Γεώργιος Σχοινοχωρίτης, η Πρώτη Αντιπρόεδρος της Διεθνούς Ένωσης Δικαστών και Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης Δικαστών, Sabine Matejka, o Αντιπρόεδρος της Διεθνούς και της Ευρωπαϊκής Ένωσης Δικαστών, Roland Kempfle, η δικαστής από το Τορίνο και εκπρόσωπος της Ιταλικής Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων, Monica Mastrandrea, καθώς και ο δικαστής από το Ηνωμένο Βασίλειο, Declan O’Callaghan.
Παραβρέθηκαν επίσης ο βουλευτής της Ν.Δ. και πρώην υπουργός Δικαιοσύνης Χαράλαμπος Αθανασίου, ο οποίος υπήρξε για χρόνια πρόεδρος της ΕΝΔΕ, ο Γενικός Επίτροπος της Επικρατείας στο Ελεγκτικό Συνέδριο Γεώργιος Βοΐλης, η αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας Σοφία Βιτάλη, η Γενική Διευθύντρια της Εθνικής Σχολής Δικαστικών Λειτουργών Ταξιαρχία Κόμβου, από το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους η Ελένη Λευθεριώτου.
Ηχηρή ήταν η παντελής απουσία όλων των κομμάτων από την ημερίδα, παρά το γεγονός ότι, είχαν προσκληθεί, ενω δεν παραβρέθηκαν ούτε ο Πρόεδρος, αλλά ούτε και ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου.
Στην επιστολή του ο Υπουργός τόνισε μεταξύ άλλων ότι «η δικαιοσύνη δεν μπορεί να λειτουργήσει ως πραγματικός, ανεξάρτητος θεσμός χωρίς τη ουσιαστική και ανεξαρτησία όλων εκείνων που υπηρετούν τη δικαιοσύνη. Και ακριβώς γι’ αυτό, η σχέση δικαστών και δικηγόρων δεν μπορεί ούτε να είναι σχέση εξάρτησης, ούτε βεβαίως σχέση αντιπαλότητας. Πρέπει να είναι σχέση θεσμικής συνεργασίας, αμφοτέρου σεβασμού και δημιουργικής συνεργασίας».
Στην συνέχεια ο κ. Φλωρίδης επεσήμανε ότι «ο δικαστής και ο δικηγόρος έχουν διαφορετική αποστολή. Ο δικαστής καλείται να κρίνει ανεξάρτητα και αμερόληπτα, εφαρμόζοντας το Σύνταγμα και τον νόμο. Ο δικηγόρος υπερασπίζεται τα δικαιώματα και τα συμφέροντα του εντολέα του, έχοντας παράλληλα καθήκον απέναντι στη δικαιοσύνη και τη λειτουργία της δικαστικής διαδικασίας».
Ενώ αναφερόμενος στα όρια των ρόλων και τη συμπεριφορά εντός της αίθουσας, ο Υπουργός σημείωσε ότι «η ανεξαρτησία των ρόλων δεν σημαίνει απομόνωση. Η δικαστική ανεξαρτησία δεν σημαίνει ότι ο δικαστής βρίσκεται έξω από κάθε θεσμικό διάλογο. Σημαίνει ότι αποφασίζει χωρίς πιέσεις, εξαρτήσεις ή προσωπικές επιρροές. Αντίστοιχα, η δικηγορική ανεξαρτησία δεν σημαίνει ότι ο δικηγόρος μπορεί να αγνοεί τους κανόνες της διαδικασίας ή να μετατρέπει την έδρα του δικαστηρίου σε χώρο προσωπικής αντιπαράθεσης».
Σε άλλο σημείο της επιστολής του ο υπουργός Δικαιοσύνης αναφερόταν στην ανάγκη αποκατάστασης της θεσμικής ευγένειας: «Η ευγένεια δεν είναι αδυναμία. Στο χώρο της δικαιοσύνης έχει ιδιαίτερη σημασία να αποκατασταθεί η έννοια της θεσμικής ευγένειας. Η ευγένεια δεν περιορίζει την ανεξαρτησία, αντίθετα την προστατεύει. Η αυστηρότητα και η ακρίβεια του νομικού επιχειρήματος δεν απαιτεί προσωπική έξαρση. Η διαφωνία δεν απαιτεί προσβολή. Η υπεράσπιση δεν απαιτεί απαξίωση του αντιδίκου ή του δικαστηρίου. Και από την άλλη πλευρά, η δικαστική έδρα δεν πρέπει να αντιμετωπίζει τον δικηγόρο ως αντιεπαγγελματία παράγοντα της διαδικασίας, αλλά ως θεσμικό συνεργάτη της δικαιοσύνης»
Ενώ κατέληκε τονίζοντας ότι «το Υπουργείο Δικαιοσύνης είναι εντεταλμένο και υποχρεωμένο να συμβάλει στην αναβάθμιση των θεσμικών και λειτουργικών σχέσεων ανάμεσα σε δικαστές και δικηγόρους, όχι παρεμβαίνοντας στην ανεξαρτησία του ρόλου τους, αλλά ενισχύοντας διαρκώς για κάθε είδους διάλογο και συνεργασία» με απώτερο στόχο μια «δικαιοσύνη ανεξάρτητη, αξιόπιστη, αποτελεσματική και προσβάσιμη στο πολίτη».
Ακολουθεί η ομιλία του κ. Χριστόφορου Σεβαστίδη:
«Σας υποδεχόμαστε και σας καλωσορίζουμε στη Διεθνή Ημερίδα που διοργανώνει η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων για την αντιμετώπιση ενός φαινομένου αρκετά ανησυχητικού, που εξαπλώνεται γρήγορα και υπονομεύει επικίνδυνα τον τρόπο λειτουργίας της Δικαιοσύνης, το οποίο μέχρι σήμερα αρνούμαστε ως πολιτεία όχι μόνο να αντιμετωπίσουμε αλλά αντίθετα προσποιούμαστε ότι τάχα δεν υφίσταται. Η σπουδαιότητα της σημερινής εκδήλωσης πέρα από την θεματική της, έχει να κάνει με τους ξεχωριστούς εισηγητές μας. Αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για την Ένωσή μας και την χώρα μας η αποψινή παρουσία της Προέδρου και του Αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής και Διεθνούς Ένωσης Δικαστών, καθώς και εξαιρετικών δικαστών – εκπροσώπων των εθνικών Ενώσεων του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιταλίας, οι οποίοι θα μας μεταφέρουν τη δική τους εμπειρία από την διεθνή πρακτική, όπως και του Αρεοπαγίτη κ Σχοινοχωρίτη, η επιστημοσύνη του οποίου είναι γνωστή σε όλους.
Η σημερινή μας εκδήλωση αντιμετωπίστηκε ήδη εχθρικά από την Ολομέλεια των δικηγορικών συλλόγων με Δελτίο Τύπου που εξέδωσαν την επομένη της επίσημης ανακοίνωσής της από την Ένωσή μας, νουθετώντας μας ως προς τις προτεραιότητες που πρέπει να βάλουμε στο πρόγραμμά μας, κατηγορώντας μας για συγκρουσιακή στάση απέναντι σε όλους τάχα τους δικηγόρους και ότι με συνέδρια και ημερίδες σαν κι αυτήν σήμερα ακολουθούμε έναν αδιέξοδο δρόμο. Θα έπρεπε ενδεχομένως να ζητήσουμε εκ των προτέρων την άδεια των δικηγορικών συλλόγων για να διοργανώσουμε ένα επιστημονικό συνέδριο και να αναμένουμε την έγκριση της θεματικής πριν τολμήσουμε να καλέσουμε συναδέλφους από το εξωτερικό.
Είναι όντως η χώρα μας μια νησίδα στην Ευρώπη που οι αρχές της νομιμότητας, του σεβασμού του κράτους δικαίου, του διαλόγου και του πολιτισμού συνθλίβονται κάτω από την πολιτική σκοπιμότητα και την συντεχνιακή λογική; Συναντώνται στην Ευρώπη τέτοια φαινόμενα παρακμιακά λεκτικών επιθέσεων δικηγόρων σε βάρος δικαστικών λειτουργών κατά την διάρκεια μιας δίκης; Πως τα αντιμετωπίζουν οι εθνικές νομοθεσίες και πως οι δικηγορικοί σύλλογοι στο εξωτερικό; Η σταθερή μας προσήλωση σε μία θεματική που έχει να κάνει με τις ακραίες προσβλητικές συμπεριφορές δικηγόρων απέναντι στην έδρα του δικαστηρίου δείχνει την αποφασιστικότητά μας να αντιμετωπίσουμε ένα ιδιότυπο ελληνικό φαινόμενο που λαμβάνει κάθε χρόνο μεγαλύτερες διαστάσεις ανησυχητικές της ποιότητας του κράτους δικαίου στη χώρα μας. Η Ένωσή μας ανέδειξε από πέρσι την κατάσταση που επικρατεί στις αίθουσες των δικαστηρίων, με συγκεκριμένα περιστατικά, μη επιδεχόμενα αμφισβήτησης, δεχόμενη τα αδικαιολόγητα πυρά των δικηγορικών συλλόγων, οι οποίοι αντί να σταθούν αρωγοί και σύμμαχοι στην καταπολέμηση διαβρωτικών φαινομένων, προτίμησαν μια συντεχνιακή περιχαράκωση. Στο σημείο αυτό μια σύντομη επισκόπηση των πρόσφατων εξελίξεων, μετά την κορύφωσή τους στις αρχές Ιουνίου 2025, θα διευκόλυνε και την δική μας μνήμη, θα ενημέρωνε πληρέστερα τους ξένους καλεσμένους μας και θα έδινε μια σαφή εικόνα σε κάθε αντικειμενικό πολίτη που μας παρακολουθεί:
Στις αρχές Ιουνίου 2025 στο ΜΟΕ Λαμίας οι συνήγοροι υπεράσπισης εμφανίζονταν μονίμως καθυστερημένα σε κάθε συνεδρίαση, απευθύνοντας κατηγορίες στη σύνθεση του Δικαστηρίου ότι είναι επίορκοι, έχουν φτιάξει «φυτεμένη σύνθεση», διέκοπταν όποτε ήθελαν τη διαδικασία, δεν άφηναν τον Εισαγγελέα να διατυπώσει τις προτάσεις του, με αποκορύφωμα τη δικάσιμο κατά την οποία η δικηγόρος και βουλευτής Κωνσταντοπούλου, κατά την ώρα της ακροαματικής διαδικασίας καλούσε με το κινητό της τηλέφωνο την αστυνομία απαιτώντας να έρθει περιπολικό για να συλλάβει τους δικαστές και τον εισαγγελέα! Η Ένωσή μας εξέδωσε άμεσα το υπ’ αριθμό 266/10-6-2025 Δελτίο Τύπου ζητώντας από το Υπουργείο Δικαιοσύνης να λάβει άμεσα νομοθετικά μέτρα αντιμετώπισης παρόμοιων καταστάσεων.
Στις 23 Ιουνίου η Ένωση κατέθεσε ολοκληρωμένη πρόταση προς το Υπουργείο λαμβάνοντας υπόψη το συγκριτικό δίκαιο και τα διεθνώς ισχύοντα καταλήγοντας στην προτεινόμενη ρύθμιση της αποβολής του συνηγόρου από τη συγκεκριμένη δίκη, σε εξαιρετικές περιπτώσεις σοβαρής διατάραξης της συνεδρίασης ή βαριάς και επανειλημμένης προσβλητικής συμπεριφοράς κατά του δικαστηρίου και διακοπής της δίκης ώστε ο διάδικος να διορίσει άλλον συνήγορο της επιλογής του.
Στις αρχές Ιουλίου πραγματοποιήθηκε συνάντηση του Υφυπουργού Δικαιοσύνης με την Ένωσή μας και με τους τρεις μεγαλύτερους δικηγορικούς συλλόγους της χώρας. Ξεκαθαρίσαμε προς όλους πως είμαστε ανοιχτοί σε οποιαδήποτε αντιπρόταση αρκεί τα μέτρα που προτείνονται να έχουν δύο βασικά χαρακτηριστικά: να είναι άμεσα και αποτελεσματικά για το δικαστήριο. Η μέχρι σήμερα πρακτική της παραπομπής του δικηγόρου σε πειθαρχική διαδικασία δεν διασφάλιζε ούτε την αμεσότητα ούτε την αποτελεσματικότητα, όπως θα εξηγήσω παρακάτω. Οι πρόεδροι των δικηγορικών συλλόγων αρνήθηκαν ότι υπάρχει πρόβλημα και θεώρησαν ότι το υφιστάμενο πλαίσιο είναι επαρκές. Ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης διαβεβαίωσε πώς μέχρι το τέλος του 2025 θα ξεκινήσει διάλογος ώστε να βρεθεί λύση, υπόσχεση η οποία έμεινε μέχρι σήμερα στα χαρτιά.
Όπως ήταν αναμενόμενο η κατάσταση όχι μόνο δεν εξομαλύνθηκε αλλά εκτραχύνθηκε ακόμα περισσότερο. Με το υπ’ αριθμό 33/24-7-2025 Δελτίο Τύπου καταγγείλαμε συμπεριφορά δικηγόρου ο οποίος δήλωσε δημόσια κατά την συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο, ότι του προκαλεί αηδία η θέα συγκεκριμένης δικαστού στην έδρα, κάνοντας στη συνέχεια επίθεση για προηγούμενη υπόθεση που είχε δικάσει η δικαστής. Καλέσαμε και τότε τους δικηγορικούς συλλόγους να διαχωρίσουν τη θέση τους από τέτοιες συμπεριφορές και να απομονώσουν τη δράση λίγων αναλογικά συναδέλφων τους που αμαυρώνουν την τιμή του λειτουργήματός τους.
Στις αρχές Νοεμβρίου 2025 άλλη δικηγόρος Αθηνών, συνήγορος καταδικασμένου για την δράση της ναζιστικής οργάνωσης «Χρυσή Αυγή», στράφηκε εναντίον του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών Λαμίας το οποίο απέρριψε το αίτημα αποφυλάκισης του κατηγορουμένου, χαρακτηρίζοντας την απόφαση «δικαστικό πραξικόπημα», τους δικαστές ότι δέχτηκαν «πολιτική παρέμβαση» και τον πρόεδρο του δικαστηρίου «δικαιωματιστή». Ζητήσαμε με την υπ’ αριθμό 470/10-11-2025 ανακοίνωσή μας την παρέμβαση του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών και την πειθαρχική τιμωρία της δικηγόρου. Ο Δικηγορικός Σύλλογος όχι μόνο δεν τιμώρησε το μέλος του αλλά εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία την προστάτευσε, καταγγέλλοντας ταυτόχρονα την Ένωσή μας ότι παρεμβαίνει στις διαδικασίες του!!!
Σε επιστημονική ημερίδα της Ένωσής μας τον περασμένο Νοέμβριο ως Πρόεδρος της Ένωσης εξέφρασα τις σοβαρές ανησυχίες μας για την κατάσταση που δημιουργείται σε ένα ευρωπαϊκό κράτος, την αδυναμία των δικαστών και εισαγγελέων να ανταποκριθούν στα καθήκοντά τους λόγω των αφόρητων πιέσεων που τους ασκούνται και πρότεινα οι διαδικασίες πειθαρχικού ελέγχου των δικηγόρων να περάσουν σε δικαστικά όργανα από τη στιγμή που οι δικηγορικοί σύλλογοι αρνούνται να προχωρήσουν σε διαδικασίες εναντίον των μελών τους στα πλαίσια της μεταξύ τους συναδελφικής αλληλεγγύης.
Σε απάντηση η Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων αφού βάφτισε θεμιτή «κριτική» τους λεκτικούς και σε ορισμένες περιπτώσεις σωματικούς εκφοβισμούς των μελών της σε βάρος δικαστικών λειτουργών, κήρυξε αποχή των μελών της από συνεδριάσεις στις οποίες συμμετείχα εγώ προσωπικά ως δικαστής χαρακτηρίζοντάς με ταυτόχρονα persona non grata από εκδηλώσεις και συνέδρια που διοργάνωναν.
Η Ένωσή μας ενημέρωσε όπως είχε θεσμικό καθήκον την Ευρωπαϊκή Ένωση Δικαστών τον Οκτώβριο του 2025 στην ΓΣ στο Μπακού του Αζερμπαϊτζάν, ως ύστατο μέσο προάσπισης της αξιοπρέπειάς μας. Στις 13 Δεκεμβρίου το ΔΣ της Ευρωπαϊκής Ένωσης Δικαστών εξέφρασε την ανησυχία του για όσα συμβαίνουν στην Ελλάδα και απηύθυνε δήλωση προς την Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδας καλώντας τις ελληνικές αρχές να χρησιμοποιήσουν κάθε διαθέσιμο μέσο για την προστασία της δικαιοσύνης και των δικαστών που δέχονται τέτοιες επιθέσεις, ιδίως μέσω τροποποίησης του ισχύοντος νομικού πλαισίου.
Τέλη Φεβρουαρίου καταγγείλαμε με ανακοίνωσή μας ότι δικηγόρος Αθηνών κυκλοφορούσε με περίστροφο μέσα στο ακροατήριο δικαστηρίου κατά την διάρκεια δίκης χωρίς να υπάρξει καταδίκη του περιστατικού από τον ΔΣΑ.
Τον ίδιο μήνα έγινε η κλήρωση της σύνθεσης του Δικαστηρίου που ανέλαβε την εκδίκαση της «υπόθεσης των Τεμπών», μίας από τις συγκλονιστικότερες υποθέσεις διερεύνησης των ευθυνών που οδήγησαν στον άδικο θάνατο 57 ανθρώπους, νέα παιδιά στην πλειοψηφία τους. Από την πρώτη ημέρα ξεκίνησαν γελοίες κατηγορίες γνωστών δικηγόρων για «στημένη σύνθεση», δικαστές διορισμένους από το Υπουργείο που εκτελούν εντολές, δημιουργώντας και πάλι στην κοινωνία ένα κλίμα καχυποψίας εναντίον της δικαστικής εξουσίας, σχεδόν πολεμικό. Καμία καταδίκη και αυτών των δηλώσεων από τους δικηγορικούς συλλόγους!
Τον Απρίλιο μετά από πολύμηνη διαδικασία στο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Λάρισας για μια υπόθεση που συνδέεται με την κύρια υπόθεση των Τεμπών, η δικηγόρος- βουλευτής μετά από αφόρητες πιέσεις στην δικαστή της έδρας, οδήγησε αρχικά στην αναρρωτική της άδεια και στη συνέχεια κατάφερε να τινάξει την δίκη στον αέρα, η οποία θα επαναληφθεί από την αρχή.
Στις 22 Μαϊου στο Λουξεμβούργο η Ευρωπαϊκή Ένωση Δικαστών ασχολήθηκε και πάλι με το θέμα της Ελλάδας τονίζοντας εν κατακλείδι ότι «θα συνεχίσει να παρακολουθεί την αντιμετώπιση του ζητήματος από τις ελληνικές αρχές, θα αναφέρει τις παρατηρήσεις της στις ευρωπαϊκές αρχές και θα συμπεριλάβει τα αποτελέσματα της προόδου στην επόμενη εισήγησή της στην Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Κράτος Δικαίου».
Ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών ωστόσο καμία απολύτως σημασία δεν έδωσε στις διαπιστώσεις και στις παραινέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης Δικαστών. Αντίθετα παραχώρησε πρόσφατα και την αίθουσα εκδηλώσεών του για να δώσει συνέντευξη Τύπου η βουλευτής- δικηγόρος, ένα είδος επιβράβευσης για το «σθένος» και την «ποιότητα» άσκησης του λειτουργήματός της.
Βρισκόμαστε λοιπόν σήμερα εδώ για να ενημερώσουμε την ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης Δικαστών και όσους δημοσιογράφους και πολίτες μας ακούνε πως δεν έχει γίνει μέχρι σήμερα η παραμικρή πρόοδος. Κανένας από τους προαναφερόμενους δικηγόρους δεν έχει μέχρι σήμερα τιμωρηθεί. Συμμετέχουν κανονικά στις δίκες και κυκλοφορούν στις δικαστικές αίθουσες με την ίδια προκλητική συμπεριφορά, βρίσκοντας και μιμητές. Γιατί τέτοιες συμπεριφορές δήθεν αντισυστημικές, που εμπεριέχουν έναν ψευτο- αντικομφορμισμό γίνονται πρότυπα αντίστασης απέναντι στην κρατική εξουσία και είναι εύλογο να προκαλούν εντύπωση σε μία μερίδα πολιτών, να φέρνουν μεγαλύτερη πελατεία και περισσότερα έσοδα στο δικηγορικό γραφείο. Πρέπει να ενημερώσουμε τους εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης Δικαστών πως στην χώρα μας δεν υπάρχει νομικό πλαίσιο προστασίας του δικαστή και του εισαγγελέα από προπηλακισμούς και επιθέσεις δικηγόρων. Ακριβώς αυτήν την έλλειψη πλαισίου εκμεταλλεύονται όσοι ενεργούν με τη λογική του μόνιμου ταραξία των ακροατηρίων. Οι ίδιοι είναι ασύδοτοι, οι δικαστές είναι απροστάτευτοι. Κι αν αναρωτιέστε για ποιόν λόγο δεν έχουν ληφθεί μέχρι σήμερα μέτρα προστασίας της αξιοπρέπειας των δικαστικών λειτουργών, η απάντηση είναι προφανής για έναν που γνωρίζει τον τρόπο λειτουργίας της πολιτείας μας: Το μεν Κράτος διστάζει να έρθει σε αντιπαράθεση με τους δικηγορικούς συλλόγους καθώς η λήψη οποιουδήποτε ρυθμιστικού μέτρου θα προκαλούσε αποχή των δικηγόρων από τα καθήκοντά τους και άρα καθυστερήσεις στις δίκες και πολιτικό κόστος στην κυβέρνηση. Οι δε δικηγορικοί σύλλογοι θεωρούν χρέος τους να προστατέψουν τους λίγους συναδέλφους τους σε όποιο παράπτωμα κι αν έχουν υποπέσει απέναντι στους δικαστές στα πλαίσια της συναδελφικής αλληλεγγύης η οποία ανάγεται σε πρωτεύον στοιχείο συσπείρωσης μιας κοινωνικής ομάδας. Είναι αδιάφορο το αντικειμενικό γεγονός πως οι λίγοι δικηγόροι που επιδεικνύουν αντικοινωνική και αντιθεσμική συμπεριφορά βλάπτουν και την πλειοψηφία των συναδέλφων τους που έχουν την ατυχία να τους έχουν αντιδίκους. Θα μπορούσε βάσιμα να υποστηρίξει κανείς πως ζούμε στην Ελλάδα σε ένα καθεστώς ιδιότυπης ομηρίας των θεσμών από την πίεση των συντεχνιών και την απροθυμία των κυβερνήσεων να συγκρουστούν μαζί τους. Δεν διακατεχόμαστε από καμία εμμονική ή εμπαθή στάση απέναντι στους χιλιάδες δικηγόρους που έντιμα και με συνέπεια ασκούν καθημερινά το λειτούργημά τους. Για τη μεγάλη πλειοψηφία των δικηγόρων τέτοιες συμπεριφορές είναι καταδικαστέες, χωρίς ωστόσο να δημιουργηθεί μέχρι σήμερα κανένα κύμα μαζικής και θεσμικής απομόνωσης των υπονομευτών είτε γιατί εμπεδώθηκε η αντίληψη ότι ο δικαστής είναι ο εχθρός μπροστά στον οποίο δικαιολογούνται όλες οι μορφές προπηλακισμού είτε λόγω απροθυμίας προσωπικής στοχοποίησης και κανιβαλισμού τους από τον εριστικό συνάδελφό τους ο οποίος έχει συνήθως εύκολη πρόσβαση στα Μέσα Ενημέρωσης.
Τα περιστατικά βέβαια ακραίων συμπεριφορών δικηγόρων εναντίον δικαστικών λειτουργών είναι πολύ περισσότερα από αυτά που ανέφερα παραπάνω και υπάρχουν ακόμα περισσότερα που δεν καταγγέλλονται γιατί μάθαμε να τα θεωρούμε τμήμα της καθημερινότητάς μας. Η Ένωσή μας στο εξής θα δέχεται από τα μέλη της ονομαστικές αναφορές σε βάρος δικηγόρων με περιγραφή του συμβάντος και θα τα καταχωρεί σε μια συστηματική ενότητα προκειμένου να ενημερώνει τα διεθνή όργανα για την κατάσταση στη χώρα.
Κλείνοντας οφείλω να εξηγήσω γιατί το υφιστάμενο πλαίσιο είναι όχι απλά ανεπαρκές αλλά ουσιαστικά ανύπαρκτο. Ενώ λοιπόν η ελληνική νομοθεσία προβλέπει την επιβολή χρηματικής ποινής, είτε αποβολής από το ακροατήριο, είτε κράτησης έως 24 ωρών για οποιονδήποτε πολίτη διασαλεύει την ομαλή λειτουργία του δικαστηρίου, τέτοια πρόβλεψη δεν υφίσταται εναντίον των δικηγόρων. Τα άρθρα 207 παρ. 2 ΚΠολΔ και 336 παρ. 2 ΚΠΔ προβλέπουν τόσο για την πολιτική όσο και για την ποινική δίκη μόνο πειθαρχικές ποινές σε βάρος των δικηγόρων οι οποίες επιβάλλονται από τα πειθαρχικά όργανα του δικηγορικού συλλόγου, όταν και όποτε συνεδριάσουν αυτά. Ακόμα και όταν ο δικηγόρος τελέσει ποινικό αδίκημα κατά την διάρκεια μιας ακροαματικής διαδικασίας (συκοφαντήσει, ασκήσει οποιασδήποτε μορφής βίας κατά του δικαστή ή του εισαγγελέα), δεν υπάρχει διαδικασία αυτοφώρου σε βάρος του δεδομένου ότι ο δικηγόρος είναι πρόσωπο ιδιάζουσας δωσιδικίας και δικάζεται σε πρώτο βαθμό στο Εφετείο στο οποίο δεν λειτουργούν αυτόφωρα. Αλλά ακόμα και αν υπήρχε δυνατότητα παραπομπής και εισαγωγής σε αυτόφωρη διαδικασία και πάλι θα βρισκόμασταν σε αδιέξοδο όταν ο δικηγόρος έχει και την ιδιότητα βουλευτού που απαιτεί άρση ασυλίας από την Βουλή για να προχωρήσει σε βάρος του μια ποινική διαδικασία. Σε μία υποθετικά αντίστροφη περίπτωση κατά την οποία ένας δικαστικός λειτουργός παρεκτρέπεται σε βάρος ιδιώτη ή δικηγόρου, τότε αφενός μεν θα του ασκηθεί πειθαρχική διαδικασία, αφετέρου ο ιδιώτης και ο δικηγόρος διαθέτουν το ισχυρότατο όπλο της αίτησης εξαίρεσης. Η δίκη διακόπτεται και ο δικαστικός λειτουργός εξαιρείται από την συγκεκριμένη υπόθεση και αντικαθίσταται από άλλον δικαστικό λειτουργό. Λύση άμεση και αποτελεσματική ομολογουμένως. Ο δικαστικός λειτουργός δεν διαθέτει αντίστοιχη δυνατότητα. Είναι υποχρεωμένος να συνεχίσει να δικάζει την υπόθεση σκύβοντας το κεφάλι σε ύβρεις, χυδαιότητες, συκοφαντίες, προπηλακισμούς, να προσποιείται πως δεν ακούει ενώ την ίδια στιγμή που υφίσταται αυτήν την εξευτελιστική μεταχείριση, το κύρος του θεσμού που υπηρετεί κονιορτοποιείται σε δημόσια θέα. Στην αρχή ελάχιστοι δικηγόροι και στη συνέχεια όλο και περισσότεροι αντιλήφθηκαν τα κενά και τις χαραμάδες της νομοθεσίας και βρήκαν ιδανικό πεδίο και συνθήκες κατάλληλες για επίδειξη πυγμής. Στην πρόταση που κατέθεσε η Ένωσή μας όπως την ανέφερα πιο πάνω, το αντεπιχείρημα που άκουσα ήταν πως η απομάκρυνση και αποβολή δικηγόρου από την υπόθεση συνιστά απαράδεκτο περιορισμό του δικαιώματος του πολίτη να επιλέγει τον δικηγόρο του. Αλήθεια τέτοιες συμπεριφορές πιστεύουν κάποιοι πως προστατεύει η ΕΣΔΑ; Η δικηγορική ιδιότητα είναι η ασπίδα για ελεύθερη τέλεση ποινικών και πειθαρχικών αδικημάτων; Το ερώτημα βεβαίως είναι ρητορικό και απάντηση έχει δώσει ήδη το ΕΔΔΑ με τις αποφάσεις Angerjarv and Greinoman vs Estonia της 4-10-2022, Gestur Jonsson and Ragnar Halldor Hall vs Iceland, της 22-12-2020, Dvorski vs Croatia της 20-10-2015). Ειδικότερα με την πρώτη από τις παραπάνω αποφάσεις το ΕΔΔΑ έκρινε πως η αποβολή δικηγόρων από δικαστική διαδικασία λόγω ανάρμοστης συμπεριφοράς αποσκοπούσε στην διασφάλιση της προόδου της διαδικασίας και εξυπηρετούσε τον στόχο της εξασφάλισης της ορθής και ταχείας απονομής της δικαιοσύνης. Το ΕΔΔΑ έκρινε ότι η πειθαρχική αυτή ποινή δεν είχε υπερβεί το όριο σοβαρότητας ώστε να διαπιστωθεί παραβίαση της επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής των δικηγόρων. Τι μας λέει αυτή η απόφαση του ΕΔΔΑ; Πως είναι ανεκτή η αποβολή δικηγόρων από μια διαδικασία όταν διακυβεύεται το ύψιστο αγαθό που είναι η διαφύλαξη του κύρους του θεσμού της Δικαιοσύνης. Ίσως και η απόφαση αυτή θεωρείται εμπρηστική και υπονομευτική για τους δικηγορικούς συλλόγους και για όλες τις συνδικαλιστικές τους παρατάξεις οι οποίες στο ζήτημα που μας απασχολεί συμπλέουν, έχοντας παραμερίσει όλες τις άλλες διαφορές τους. Ίσως και οι Δικαστές του ΕΔΔΑ ακολουθούν τον μοναχικό δρόμο που ακολουθεί η Ένωσή μας, κατά πως λένε οι δικηγόροι. Τις αποφάσεις των Ευρωπαϊκών Δικαστηρίων στην Ελλάδα τις επικαλούμαστε εφόσον συμπλέουν με τις δικές μας στοχεύσεις και τις αποκρύπτουμε εάν τις αντιστρατεύονται. Κανένας δεν θα βρεθεί αύριο να πει κουβέντα για την απόφαση αυτή. Γιατί κανένας δεν επιθυμεί να αντιμετωπίσει το θέμα στην ουσία του αλλά αρέσκεται να παίζει επικοινωνιακά παιχνίδια. Στη ζοφερή κατάσταση που σας περιγράφουμε αγαπητοί συνάδελφοι – μέλη του ΔΣ της Ευρωπαϊκής Ένωσης Δικαστών, τολμώ να πω ότι εσείς είστε η μόνη ελπίδα να βγούμε από τα αδιέξοδα ενός ανορθολογικού συντηρητισμού –ανεξάρτητα από τον ψευδεπίγραφο τίτλο του προοδευτικού που ορισμένοι απονέμουν στον εαυτό τους- ο οποίος γαντζώνεται σε στρεβλώσεις δεκαετιών και κρατά φυλακισμένη τη λογική και την τόλμη μέσα στα απόρθητα τείχη των προνομίων που ο καθένας έφτιαξε για την συντεχνία του. Η διεθνοποίηση μιας κατάστασης που κακοφορμίζει στη χώρα μας αλλά συνηθίσαμε να την κρύβουμε για να μην ταράξουμε τα ήρεμα νερά όσο βρώμικα και δυσώδη κι αν είναι, φαντάζει το τελευταίο αποκούμπι των Ελλήνων συναδέλφων σας. Ζητάμε τη στήριξη και την αλληλεγγύη σας στον αγώνα που ξεκινήσαμε εδώ και ενάμιση χρόνο. Ζητούμε την ενημέρωση των οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την EAJ στην επόμενη έκθεση για το κράτος δικαίου στην Ελλάδα. Ευχαριστώ ολόθερμα τους εισηγητές μας που είχαν την παρρησία να ασχοληθούν με την συγκεκριμένη θεματική, τους επίσημους προσκεκλημένους μας που έδειξαν το ενδιαφέρον τους για όσα απασχολούν το Δικαστικό Σώμα και όλους εσάς που γεμίσατε σήμερα την αίθουσα.»
