
Δεκαεπτά Νοεμβρίου σήμερα. Μια ημέρα φορτισμένη, μια ημέρα μνήμης που μας υπενθυμίζει τη δύναμη της νεολαίας, την αξία της ανιδιοτέλειας και την ανάγκη να αντιστέκεσαι σε ό,τι σάπιο προσπαθεί να επιβληθεί.
Κι όμως, κοιτάζοντας γύρω μας στον ελληνικό αθλητισμό, αναρωτιέσαι τι απέμεινε από αυτές τις αξίες. Πώς φτάσαμε από τα ιδανικά της καθαρής προσπάθειας και της συλλογικότητας, στην απόλυτη εμπορευματοποίηση της συνείδησης;
Μήπως πλέον είναι ρομαντική αυταπάτη ότι, ο αθλητισμός είναι το τελευταίο οχυρό αρχών σε μια κοινωνία που παραπαίει? Και ότι, το γήπεδο, το παρκέ και το πλατό είναι χώροι ιεροί, όπου τα παιδιά μαθαίνουν να πέφτουν, να σηκώνονται, να σέβονται τον αντίπαλο και να τιμούν τον ιδρώτα τους?
Οι αποκαλύψεις που διαδέχονται η μία την άλλη δεν είναι κεραυνός εν αιθρία. Είναι η φυσιολογική κατάληξη ενός συστήματος που, αντί να υπηρετεί τον αθλητισμό, τον χρησιμοποιεί ως βιτρίνα, ως μοχλό πίεσης και, τελικά, ως όχημα ωμής διαφθοράς.
Από πού να ξεκινήσουμε?
Από τον «βασιλιά των σπορ», το ποδόσφαιρο, που εδώ και χρόνια μοιάζει να πνίγεται στη δική του τοξικότητα? Η από τους φακέλους της UEFA για ύποπτους αγώνες στις μικρές –και όχι μόνο– κατηγορίες και τις ατέρμονες κόντρες για τη διαιτησία, με τις ανακοινώσεις - δηλητήριο πριν καν σφυρίξει ο διαιτητής?
Και η σκυτάλη της παρακμής πέρασε και αλλού. Στο πολύκροτο «Basketgate», εκεί όπου η «πορτοκαλί θεά» βρέθηκε στο στόχαστρο και της Αρχής για το Ξέπλυμα Μαύρου Χρήματος.
Δικογραφίες-φωτιά, καταγγελίες για χειραγώγηση αγώνων, παρεμβάσεις σε διαιτητικούς ορισμούς, συνομιλίες, μηνύματα και προφυλακίσεις.
Όταν το ίδιο το θεσμικό οικοδόμημα ενός αθλήματος, που μας χάρισε τις μεγαλύτερες εθνικές υπερηφάνειες τίθεται υπό δικαστική διερεύνηση, ποιος τολμά να μιλήσει στα νέα παιδιά για «ευ αγωνίζεσθαι»;
Ή μήπως να κοιτάξουμε το ακόμη πιο σκοτεινό, το απάνθρωπο πρόσωπο της σήψης;
Το σκάνδαλο της ΜΚΟ που, αντί να στηρίζει παιδιά με καρκίνο και σπάνιες παθήσεις, μετέτρεπε τις δωρεές της κοινωνίας σε πολυτελή ζωή και, σύμφωνα με τις διωκτικές αρχές, διοχέτευε μέρος των παράνομων εσόδων στη χειραγώγηση ποδοσφαιρικών αγώνων. Να εμπορεύεσαι τον ανθρώπινο πόνο, την αγωνία των γονιών και την αλληλεγγύη του κόσμου για να στήνεις ματς. Εδώ η λέξη «ντροπή» μοιάζει απελπιστικά φτωχή.
Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, ήρθε η υπόθεση του Οδυσσέα Δήμα να χτυπήσει κατευθείαν στην καρδιά του αθλητικού ιδεώδους. Οκτακόσια εβδομήντα ένα (871) χάπια και αμπούλες με απαγορευμένες ουσίες, μπλοκάκια με ονόματα, καταγγελίες για χορήγηση αναβολικών σε αθλητές – ακόμη και στον ανήλικο γιο του. Ένας άνθρωπος που, λόγω ονόματος και ιδιότητας προπονητή, όφειλε να είναι θεματοφύλακας της καθαρής προσπάθειας, κατηγορείται ότι μετέτρεψε την προπόνηση σε χημικό πείραμα με θύματα νέους ανθρώπους.
Γιατί φτάσαμε ως εδώ;
Η απάντηση είναι σκληρή, αλλά ξεκάθαρη: γιατί επιτρέψαμε στον σκοπό να αγιάζει κάθε μέσο.Η «νίκη» έγινε εμμονή και εμπόρευμα. Όταν το αποτέλεσμα –είτε σε επίπεδο μεταλλίων, είτε σε επίπεδο τηλεοπτικών συμβολαίων και στοιχηματικού κουπονιού– αποφέρει χρήμα, εξουσία και επιρροή, το ήθος περισσεύει.
Η ατιμωρησία έθρεψε το τέρας. Για χρόνια, τα σκάνδαλα στον ελληνικό αθλητισμό κουκουλώνονταν κάτω από το χαλί της «οικογενειακής ηρεμίας» ή ξεχνιόντουσαν μόλις έμπαινε το επόμενο γκολ.
Οι παράγοντες έγιναν «ιδιοκτήτες» συνειδήσεων. Άνθρωποι χωρίς καμία αθλητική παιδεία είδαν στα σωματεία, τις ΠΑΕ, τις ΚΑΕ και τις ομοσπονδίες ένα εύκολο πεδίο κοινωνικής ανέλιξης, ξεπλύματος χρήματος και εξυπηρέτησης συμφερόντων.
Ο αθλητισμός δεν αρρώστησε μόνος του. Τον αρρώστησαν αυτοί που τον είδαν ως ευκαιρία πλουτισμού και προβολής. Αυτοί που νοθεύουν τα σώματα των αθλητών με ουσίες, τα πρωταθλήματα με «φιλικά» σφυρίγματα και την ίδια την κοινωνία με κάλπικη φιλανθρωπία.
Μια μέρα σαν τη σημερινή, που μας θυμίζει ότι οι αγώνες δίνονται για αξίες και όχι για ανταλλάγματα, το ερώτημα γίνεται ακόμα πιο πιεστικό: υπάρχει άραγε η βούληση να σπάσει το απόστημα μέχρι το κόκαλο;
Γιατί αν η Δικαιοσύνη δεν φτάσει μέχρι τέλους –χωρίς εκπτώσεις, χωρίς «παραθυράκια» και χωρίς προστάτες– τότε το μόνο που θα απομείνει στους αγωνιστικούς χώρους θα είναι άδειες κερκίδες και χαμένες γενιές. Και τότε, δεν θα φταίει κανένας διαιτητής και καμία ομοσπονδία.
Η ευθύνη θα ανήκει στον καθένα μας!
